صادق هدایت

صادق هدایت

تاریخ تولد: 28 بهمن 1281

تاریخ مرگ: 19 فروردین 1330

ملیت: ایران

صادق هدایت

صادق هدایت در سال 1281 در تهران به دنیا آمد. او در کنار بزرگ علوی، محمدعلی جمال‌زاده و صادق چوبک، به عنوان پدران داستان‌نویسی نوین ایرانی شناخته می‌شود. هدایت از پیشگامان داستان‌نویسی نوین ایران و نیز، روشنفکری برجسته بود. بسیاری از پژوهشگران، رمان بوف کور او را مشهورترین و درخشان‌ترین اثر ادبیات داستانی معاصر ایران دانسته‌اند. هرچند شهرت عام هدایت در نویسندگی است، اما آثاری از نویسندگانی بزرگ مانند ژان پل سارتر و فرانتس کافکا و آنتون چخوف را نیز ترجمه کرده‌است. شمار بسیاری از سخنوران ایرانی نسل‌های بعدی، از غلامحسین ساعدی و هوشنگ گلشیری و بهرام بیضایی تا رضا قاسمی و عباس معروفی و دیگران، هر یک به نوعی کمتر یا بیشتر تحت تأثیر کار و زندگی هدایت واقع شده و درباره‌اش سخن گفته‌اند.

صادق هدایت در سال 1287 تحصیلات ابتدایی را در 6 سالگی در مدرسه علمیه تهران آغاز نمود. دوره متوسطه را در دبیرستان دارالفنون آغاز نمود؛ ولی در سال 1295 به خاطر بیماری چشم‌درد مدرسه را ترک کرد و در سال 1296 در مدرسه سن‌لویی که مدرسه فرانسوی‌ها بود، به تحصیل پرداخت. او به کشیش آن مدرسه درس فارسی می‌داد و کشیش هم او را با ادبیات جهانی آشنا می‌کرد؛ به گفته خود هدایت اولین آشنایی‌اش با ادبیات جهانی در این مدرسه بود. در همین مدرسه صادق به علوم خفیه و متافیزیک نیز علاقه پیدا کرد. در همین سال صادق اولین مقاله خود را در روزنامه هفتگی به چاپ رساند و به‌عنوان جایزه سه ماه اشتراک مجانی دریافت نمود.

صادق هدایت درحالی‌که هنوز مشغول تحصیل در مقطع متوسطه بود، یک کتاب کوچک به نام « انسان و حیوان» انتشار داد که راجع به مهربانی با حیوانات بود. در سال 1306 و پس از چند سال گیاه‌خواری، کتاب فواید گیاه‌خواری را در برلین به چاپ رسانید. در سال 1303 بود که صادق داستان کوتاه «شرح حال یک الاغ هنگام مرگ» را در مجله وفا منتشر کرد.

صادق هدایت در سال 1307 اقدام به خودکشی در رودخانه مارن فرانسه کرد، اما سرنشینان یک قایق او را نجات دادند. نخستین نمونه‌های داستان‌های کوتاه هدایت در همان سال خودکشی نافرجامش صورت گرفت. نمایشنامه «پروین دختر ساسان»، «زنده به گور» و داستان کوتاه «مادلن» را در همین دوران نوشته‌است. هدایت در سال 1309، بی‌آنکه تحصیلاتش را به پایان رسانده باشد، به تهران بازگشت و در بانک ملی مشغول به کار شد. هدایت در این سال با مسعود فرزاد، بزرگ علوی و مجتبی مینوی آشنا شده و حلقه دوستی‌ای ایجاد می‌شود که گروه ربعه نامیده شد.

 صادق هدایت در سال 1315 به همراه شین پرتو به هند رفت و در آپارتمان او اقامت گزید. در طی اقامت خود در بمبیی اثر معروف خود بوف کور راکه در پاریس نوشته بود پس از اندکی دگرگونی با دست بر روی کاغذ استنسیل نوشته، به‌صورت پلی‌کپی در پنجاه نسخه انتشار داد و برای دوستان خود فرستاد؛ از جمله نسخه‌ای برای مجتبی مینوی که در لندن اقامت داشت و نسخه‌ای برای جمالزاده که آن زمان در ژنو بود.

در سال 1321 مجموعه سگ ولگرد را انتشار داد. بعد از 1320 تا 1324 و پایان جنگ جهانی دوم انتقادهای اجتماعی صادق هدایت شدت می‌گیرد. داستان بلند حاجی‌آقا داستان کوتاه «آب زندگی» و مجموعه ولنگاری که همه مضامین اجتماعی دارند در این دوران به چاپ رسیدند. علاوه بر این فعالیت‌ها هدایت به نوشتن مقاله‌های نقد ادبی و ترجمه آثاری از کافکا نیز پرداخت و در نشریه‌های مختلف به چاپ رساند. در این دوران بسیاری از دوستان هدایت از جمله علوی و عبدالحسین نوشین به حزب توده پیوسته بودند و در مجموع نشست و برخاست وی با توده‌ای‌ها بیشتر شده بود و حتی مقالاتی در روزنامه مردم که ارگان حزب توده بود با نام مستعار به چاپ رساند. لیکن علی‌رغم اصرار سردمداران حزب هرگز به حزب توده نپیوست.

سبک نوشتاری صادق هدایت

در اغلب داستان‌های صادق هدایت، مرگ‌اندیشی، انتقاد از جامعه تحت استبداد و نفی خرافه‌پرستی دیده می‌شود. همچنین او در تمامی داستان‌هایش رنگ و بوی ملی‌گرایی دیده می‌شود. او از زبان و فرهنگ مردم به خوبی و در حد اعجاز بهره می‌گیرد و همین مایه غنای داستان‌هایش می‌گردد. او به جنبه‌های روانی و درونی چهره‌ها و اشخاص داستانی خود می‌اندیشید، ضمن آنکه از وصف ظاهر آن‌ها نیز درنمی‌ماند. به باور بسیاری از پژوهشگران برخی از داستان‌های هدایت، انعکاس مسایل روحی و روانی خود نویسنده است.

صادق هدایت نقاشی هم می‌کرد و برخی طرح‌های او موجود است. از جمله آهویی که در مجموعه آثار هدایت چاپ انتشارات امیرکبیر بر جلد کتاب‌های او نقش بسته‌است. جهانگیر هدایت، برادرزاده او مجموعه‌ای از این نقاشی‌ها را با عنوان «آهوی تنها» منتشر کرده‌است. سرانجام هدایت در 19 فروردین سال 1330 در پاریس خودکشی کرد و چند روز بعد در قطعه 85 گورستان پر-لاشز به خاک سپرده شد.

محبوب‌ترین کتاب‌های نویسنده

کتاب‌هایی که به انتخاب شما برگزیده شده‌اند!